Hotline và Quảng cáo: 091 368 1886

Hệ thống quản lý dân cư của Việt Nam rất quái dị

17/06/2016 11:31 | Tiêu điểm

Hệ thống quản lý dân cư của Việt Nam rất quái dị

TNNĐ- Theo Báo cáo nghiên cứu hệ thống đăng ký hộ khẩu ở Việt Nam, người không có hộ khẩu thường trú thường bị phân biệt khi làm các thủ tục hành chính.

> >> Chi hơn 5 tỷ USD mở rộng sân bay Nội Bài

Theo Báo Lao Động, Viện Xã hội học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và nhóm nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới (WB) đã công bố Báo cáo nghiên cứu hệ thống đăng ký hộ khẩu ở Việt Nam. Theo đó, những người không có hộ khẩu thường trú thường bị phân biệt khi làm các thủ tục hành chính, đặc biệt là xin việc trong cơ quan nhà nước, đăng ký bảo hiểm xã hội, nhập học cho con...


Hiện nay, có quá nhiều thủ tục yêu cầu có bản sao hoặc sổ hộ khẩu trong hồ sơ như công chứng, xin cấp giấy phép kinh doanh, vay vốn, đăng ký xe, mua điện, cấp nước... Thậm chí, một đứa trẻ vào lớp mầm non, nhập học trong các trường công lập cũng bắt buộc phải có hộ khẩu...


Người dân mong có thể giảm số thủ tục liên quan đến hộ khẩu


Ông Phạm Trọng Cường (Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội) cho rằng: “Hệ thống quản lý dân cư của Việt Nam rất quái dị. Hiện nay, một đứa trẻ sinh ra bị trùm lên 5 loại hệ thống quản lý gồm: Hệ thống quản lý hộ khẩu của công an, hệ thống hộ tịch của tư pháp, hệ thống quản lý lý lịch tư pháp, hệ thống chứng minh nhân dân, hệ thống quản lý hộ chiếu. Việt Nam phải đầu tư rất nhiều tiền để xây dựng các loại hệ thống vô cùng tốn kém nhưng không có cơ quan nào trả lời được nếu Quốc hội hỏi số sinh, số tử để hoạch định các vấn đề chính sách”.


Một công nhân ở An Lạc, Bình Tân (TP.HCM) chia sẻ: “Do không có hộ khẩu, chúng tôi phải về quê xác minh tất cả các giấy tờ cần thiết, ví dụ như việc đổi chứng minh thư nhân dân. Tôi phải trả 260.000 đồng tiền xe khách khứ hồi để về Sóc Trăng và nghỉ làm 3 ngày”.


Theo PGS. TS Đặng Nguyên Anh - Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, hộ khẩu một loại giấy tờ công dân duy nhất là giấc mơ của người dân hiện nay. “Đa số người dân tham gia cuộc khảo sát đều cho rằng, hệ thống hộ khẩu cần được nới lỏng hơn và cần được cải cách để tránh hạn chế quyền tự do cư trú của công dân và tình trạng tiêu cực, tham nhũng”, ông Anh cho biết.


Báo cáo cũng chỉ ra rằng, những người không có hộ khẩu thường trú thường bị phân biệt khi xin việc trong cơ quan nhà nước. Người không có hộ khẩu thường trú mà muốn nộp đơn thì phải đáp ứng tiêu chí: Tốt nghiệp ĐH loại xuất sắc, có bằng tiến sĩ trước 35 tuổi…


Kết quả điều tra năm 2015 cho thấy, những khác biệt lớn về công việc theo tình trạng cư trú, đó là đối tượng tạm trú có nhiều khả năng được tuyển dụng hơn so với người có hộ khẩu thường trú. Điều này được giải thích bởi đối tượng đăng ký tạm trú là người nhập cư chuyển tới sống tại địa bàn hiện tại chỉ với mục đích làm việc và những người này thường ở trong độ tuổi lao động vàng.


Theo Báo cáo của World Bank, mặc dù chính sách trên toàn quốc về việc khám-chữa bệnh miễn phí cho trẻ dưới 6 tuổi nhưng ¼ số trẻ tạm trú vẫn không có bảo hiểm y tế. Một phần nguyên nhân là do tình trạng hộ khẩu của các em. Một số người tạm trú cũng gặp trở ngại trong việc đăng ký khám-chữa bệnh ở địa phương nơi họ cư trú. Điều này nghĩa là họ phải chi trả nhiều hơn cho việc chăm sóc sức khỏe.


Vấn đề bắt buộc phải có hộ khẩu trong nhiều thủ tục hành chính đang là mối lo ngại cho nhiều người dân. Ông Vũ Hoàng Linh - chuyên gia kinh tế của World Bank cho biết: có ít nhất 5,6 triệu người không có hộ khẩu thường trú tại nơi họ đang cư trú, bao gồm 36% dân cư của TP.HCM và 18% dân cư ở Hà Nội. 40% số người không có hộ khẩu thường trú đã chuyển đến các tỉnh, thành phố nơi họ đang cư trú trước năm 2010.


PGS-TS Đặng Nguyên Anh cho rằng: “Việc quản lý là cần thiết nhưng phải thuận tiện chứ không phải đẩy cái khó cho người dân. Chúng tôi mong muốn hệ thống quản lý mới đơn giản hóa thủ tục, để hộ khẩu không còn là yếu tố đầu vào bắt buộc để công dân nhận được các dịch vụ mà họ cần có, và đáng có. Chúng ta nên cố gắng kết hợp nhiều giấy tờ kết hợp vào 1 tấm thẻ. Nhưng để làm được điều này cần có sự kết hợp giữa Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Bộ Y tế, Bộ GDĐT. Việc đơn giản hóa các giấy tờ thành 1 giấy tờ duy nhất là giấc mơ của người dân hiện nay”.

>>> Chủ đầu tư dự án Usilk City xin khách hàng “tha” không phạt nữa


Theo Minh Châu
Báo Thời Đại